میلاد امام رضا (ع) را
برتمام شیفتگان راه ولایت و امامت
تبریک می گویم
التماس دعا

عن کلام الامام الرءوف السلطان ابالحسن الرضا(علیه السلام):

الصغائر من الذنوب طرق الی الکبائر و من لم یخف الله فی القلیل لم یخفه فی الکثیر

 گناهان کوچک راهی بسوی گناهان بزرگ هستند و هر که در گناه اندک از خدا نترسد در گناه بسیار هم از او ترسی نخواهد داشت
 بحار الانوار ج68 ص174

الامام الرضا(علیه السلام):

اذا کنت فی تجارتک و حضرت الصلاة فلا یشغلک عنها متجرک

 هرگاه مشغول کسی و کار بودی و هنگام نماز فرا رسید کار تو را از نماز باز ندارد .

 مستدرک الوسائل ح 14579

حضرت رضا(علیه السلام) نقل است که به اباصلت هروی فرمودند:

ای اباصلت از ماه شعبان چیزی نماده و بیشتر ان سپری شده پس دریاب انچه از ان مانده و قصورت را در ان جبران کن پس فراوان بگو :


 اللهم ان لم تکن غفرت لنا فی ما مضی من شعبان فاغفر لنا فی ما بقی منه . خداوندا اگر در انچه از شعبان که گذشت ما را نیامرزیدی پس در انچه از ان باقیست ما را بیامرز. اللهم صل علی محمد و ال محمد و عجل فرجهم.

بهداشت و نظافت از منظر امام رضا علیه السلام

دین اسلام موضوع نظافت و بهداشت را در تمام موارد، قابل توجه قرار داده و آن را در بیشتر مسایل همراه ساخته است. پس باید به سفارشات اسلامی در این راستا توجه کامل شود. به ویژه کسانی که در اجتماع زندگی می نمایند، برای حفظ حقوق دیگران باید این موضوع را بیشتر مورد نظر قرار دهند. در زیر گوشه ای از توجهات حضرت رضا علیه السلام به مسایل بهداشتی و نظافت را با هم مرور خواهیم کرد. امیدواریم در آینده ای نزدیک سلسله مطالب مفصلی درباره ی بهداشت و طب از رساله ی طب و بهداشت از منظر حضرت رضا علیه السلام را خدمت خوانندگان محترم تقدیم نماییم.

شستن دست ها

نقل شده که امام رضا علیه السلام پیش از خوردن غذا دستان خود را می شست ولی خشک نمی کرد و پس از غذا خوردن نیز دستان خود را می شست و با حوله خشک می کرد.

* وسایل الشیعه جلد 6 صفحه ی

امام رضا علیه السلام در برابر شر و بدی ها خود نگهدار بود . از این رو ، تقوا را بهترین وسیله برای نجات خویش می دانست . هم خود اهل تقوا بود و هم تلاش می کرد تا دیگران را به تقوا وادار سازد.

تاریخ ، آن حضرت را پرهیزکاری بی مانند می خواند . از این رو ، چنین نقل شده است که :

مامون رجاء بن ابی ضحاک را از مرو به مدینه فرستاد تا امام را از مدینه به ایران آورد . رجاء در طول سفر خود همراه امام بود . برخی از مدارک تاریخی نشان می دهد که مامون او را به عنوان ماموری برای نظارت بر کارهای امام فرستاده بود . او در گزارش خود به مامون درباره ی حضرت رضا علیه السلام چنین گفت :

به خدا سوگند ! مردی از او پرهیزکار تر ندیده ام و فردی را نمی شناسم که بیش از او به یاد خدا باشد .

* عیون اخبار الرضا جلد 2 صفحه ی 202

دیگران که درباره ی آن حضرت سخن می گفتند به این نکته عنایت داشتند که او فردی مراقب بود . کم سخن می فرمود که این خود جلوه ای از تقوا و حفظ از لغزش است .

* بحارالانور جلد 49 صفحه ی 90

آری ؛ این بزرگوار چنین می اندیشید که تقوا سبب شرافت و آبرومندی است . آن کس که در زندگی خود با تقوا باشد می تواند صاحب عزت و آبرو شود . از این رو امام علیه السلام خود نگهداری در برابر گناهان و لغزش ها و رفعت شان خود را در گرو اطاعت از پروردگار می دانست .

* عیون اخبارالرضا جلد 2 صفحه ی 226

امام رضا علیه السلام می فرمودند : شرافت خویش و پدرانش در سایه ی تقوا می باشد .

* بحارالانوار جلد 49 صفحه ی 95 ؛ حلیة الابرار جلد 2 صفحه ی 367

یکی از صفات بسیار ارزنده برای مسلمانان تواضع و فروتنی می باشد . امام رضا علیه السلام نیز این ویژگی را به طور کامل دارا بود .

نوشته اند :

روزی امام رضا علیه السلام وارد حمام عمومی شدند . مردی که آن حضرت را نمی شناخت از وی خواست تا او را کیسه بکشد . امام علیه السلام بدون درنگ مشغول کشیدن کیسه گردید . حاضران آن حضرت را به مرد معرفی کردند . وی سخت شرمنده شد و شروع نمود از حضرت عذرخواهی کردن و پوزش می خواست . امام حضرت از کارش دست بر نمی داشت و با گشاده رویی وی را دلداری می داد .

* مناقب ابن شهر آشوب جلد 4 صفحه ی 362 ، بحارالانوار جلد 49 صفحه ی 99 حدیث 16

آن امام مهربان و رئوف دارای چنین اخلاق کریمانه و مردمی بود و هم سانی با محرومان او را خوشحال می کرد و هرگز به مانند قدرتمندان خود سر نبود تا همه جا و همه چیز را فقط برای خود بخواهد یا در میان مردم برای وی حریمی خاص قایل شوند .

برای آنان که بودن را مفهومی جز بنده بودن ندانند، پرستش نه یک «تکلیف»،بلکه معنای زندگی و جاودانگی است. در نگاه آنان خدا پرستیدن نه یک واجب است که باید از سرگذراند و برائت ذمه حاصل کرد بلکه شهد شیرینی است که باید چشید و در آن روح بودن و ماندن یافت.

از این روى ، اگر درباره خداپرستى این گونه کسان که امام پیشاپیش همه آنان است سخنى گفته شود سخن از «اندازه عبادت» نیست،بلکه سخن از «چگونگى » است.

آنان بنده بودن را مایه افتخار، بندگى کردن را مایه سربلندى ،و سر فرود آوردن در برابر خواست آشکار و پنهان خداوند را اساس سرافرازى شمرند.

این معناى سخن هشتمین امام است که گوید: «به بندگى خدا افتخار مى کنم»

در پرتو توجّه به چنین برداشتى از مفهوم عبادت در نظر امام است که مى توان براى خواندن هزار رکعت نماز در شبانه روز، سجده هاى طولانى پس از نماز صبح، روزه هاى مکرّر، شب زنده داریهاى پر رمز و راز و همدمى همیشگى با قرآن تفسیرى شایسته یافت، یا به درک حقیقت این سخن نایل آمد که کسى درباره آن حضرت مى گوید: به خداوند سوگند مردى ندیدم که بیش از او از خدا پروا کند، بیش از او در همه اوقات به یاد خدا باشد، و بیش از او از خدا بترسد .

گوینده این سخن نه کسى از شاگردان او، بلکه...

شخصیت ملکوتی و مقام شامخ و زهد اخلاق حضرت رضا (ع) و اعتقاد شیعیان به او سبب شد که نه تنها در مدینه بلکه در سراسر دنیای اسلام به عنوان بزرگترین و محبوبترین فرد خاندان رسول اکرم (ص) مورد قبول عامه باشد و مسلمانان او را بزرگترین پیشوای دین شناسند و نامش را با صلوات و تقدیس ببرند.

بیست و چند سال نداشت که در مسجد رسول الله (ص) به فتوی می نشست.
علمش بسیار و رفتارش پیامبر گونه و حلم و رأفت و احسانش شامل خاص و عام می گردید. کسی را با عمل و سخن خود نمی آزرد، تا حرف مخاطب تمام نمی شد سخنش را قطع نمی کرد. هیچ حاجتمندی را مأیوس باز نمی گرداند.
در حضور مهمان به پشتی تکیه نمی داد و پای خود را دراز نمی کرد. هرگز به غلامان و خدمه دشنام نداد و با آنان می نشست و غذا می خورد. شبها کم می خوابید و قرآن بسیار می خواند. شبهای تاریک در مدینه می گشت و مستمندان را کمک می کرد. نظافت را در هر حال رعایت می کرد و عطر بسیار بکار می برد.
عادتاً جامه ارزان و خشن می پوشید ولی در مجالس و برای ملاقاتها و پذیرائیها لباس فاخر در بر می کرد. غذا را اندک می خورد و سفره اش رنگین نبود. در هر فرصتی مردم مسلمان را به وظایف خود آگاه می کرد.....

خصوصیات اخلاقی و زهد و تقوای آن حضرت به گونه ای بود که حتی دشمنان خویش را نیز شیفته و مجذوب خود کرده بود. با مردم در نهایت ادب تواضع و مهربانی رفتار می کرد و هیچ گاه خود را از مردم جدا نمی نمود.

یکی از یاران امام می گوید:

" هیچ گاه ندیدم که امام رضا (علیه السلام) در سخن بر کسی جفا ورزد و نیز ندیدم که سخن کسی را پیش از تمام شدن قطع کند. هرگز نیازمندی را که می توانست نیازش را برآورده سازد رد نمی کرد در حضور دیگری پایش را دراز نمی فرمود. هرگز ندیدم به کسی ازخدمتکارانش بدگوئی کند. خنده او قهقه نبود بلکه تبسم می فرمود. چون سفره غذا به میان می آمد, همه افراد خانه حتی دربان و مهتر را نیز بر سر سفره خویش می نشاند و آنان همراه با امام غذا می خوردند. شبها کم می خوابید و بسیاری از شبها را به عبادت می گذراند. بسیار روزه می گرفت و روزه سه روز در ماه را ترک نمی کرد. کار خیر و انفاق پنهان بسیار داشت. بیشتر در شبهای تاریک, مخفیانه به فقرا کمک می کرد.

یکی دیگر از یاران ایشان می گوید: